Vorige venster
Volgende venster

WK IN DUITSLAND


Totaalvoetbal op het wereldtoneel Waardeer deze topper
Jouw waardering: 1 van 5Jouw waardering: 2 van 5Jouw waardering: 3 van 5Jouw waardering: 4 van 5Jouw waardering: 5 van 5

Na de clubsuccessen van Feyenoord en Ajax breekt het Nederlands elftal op het WK 1974 internationaal door. Oranje verovert de wereld met het door Rinus Michels bedachte ‘totaalvoetbal’. Onder leiding van een briljante Johan Cruijff schopt Nederland het tot de finale.

Oranje maakt indruk met voetbal dat gebaseerd is op pressie, inzicht en positiespel. Niemand heeft een vaste plaats. De aanvallers verdedigen mee en verdedigers duiken op in de voorhoede, waardoor de vergelijking met een geoliede machine zich opdringt. Hierdoor krijgt Nederland de bijnaam ‘Oranje Machine’ (in het Spaans: La Naranja Mecánica). Bondscoach Rinus Michels laat het aan de spelers zelf over hoe ze het totaalvoetbal willen spelen. De Nederlanders vallen niet alleen op door hun spel, maar ook door hun uiterlijk en gedrag. Met halflang haar en het shirt nonchalant uit de broek treden ze stoer en zelfverzekerd de wereld tegemoet.

Bijna uitgeschakeld
Het heeft weinig gescheeld of Oranje was in Duitsland niet eens van de partij geweest. In de kwalificatiegroep maken Nederland en België de dienst uit. De onderlinge duels moeten de doorslag geven, waarbij Nederland het beste doelsaldo heeft. Na de 0-0 op de Bosuil in Deurne komt het op de laatste groepswedstrijd aan. Op een autoloze zondag houdt België in Amsterdam knap stand. Nederland ontsnapt aan uitschakeling dankzij de Russische scheidsrechter Kazakov die een doelpunt van Jan Verheyen ten onrechte afkeurt. Het ongeslagen België is uitgeschakeld zonder een doelpunt tegen te krijgen.

Lage verwachtingen
Vooraf zijn de verwachtingen voor het Nederlandse elftal niet erg hoog. De Europese clubsuccessen van Feyenoord en Ajax liggen dan wel vers in het geheugen, maar het nationale team heeft nog weinig gepresteerd. Het is in 1974 al 36 jaar geleden dat Nederland voor het laatst op een WK actief was.

Tijdens de voorbereiding zijn er allerlei incidenten. Zo is er ruzie over de wedstrijdpremies. De internationals onder leiding van Cruijff willen alleen voor Oranje uitkomen als daar een redelijke vergoeding tegenover staat. Ook is er de ‘kwestie Van Beveren’. De PSV’er Van Beveren is in zijn tijd de beste keeper van Nederland, maar krijgt nooit de kans om dat op het hoogste niveau waar te maken. Van Beveren heeft een moeizame relatie met de Ajacieden in de selectie. Ruzie over de reclame-inkomsten zet de onderlinge verhoudingen op scherp. Bondscoach Michels kiest de kant van vedette Cruijff, waardoor Jan van Beveren het WK aan zijn neus voorbij ziet gaan.

Eerste groepsfase
Voor de derde keer neemt ons land deel aan een WK-eindronde. De eerdere optredens in 1934 en 1938 waren op een teleurstelling uitgelopen. Nederland start in Hannover tegen Uruguay. Het begin is veelbelovend. Na ruim een kwartier brengt Johnny Rep met een kopbal Oranje op voorsprong. Na de openingstreffer probeert Nederland door te drukken, maar de kansen worden niet benut. Pas na een rode kaart van Montero neemt Nederland afstand. Vier minuten voor tijd is het opnieuw Johnny Rep die de keeper van Uruguay het nakijken geeft: 2-0. De eerste WK-zege is een feit. Belangrijker nog is de eerste kennismaking van de wereld met het totaalvoetbal. Zo gaan de verdedigers Suurbier en Krol tegen Uruguay ook in de aanval.

In de tweede groepswedstrijd tegen Zweden blijft Oranje op 0-0 steken. De wedstrijd is minder saai dan de uitslag doet vermoeden. Vooral voor rust zijn er veel mogelijkheden. In de tweede helft voert Nederland de druk op, maar het overwicht levert niets op. De Zweden vieren de puntendeling als een overwinning. Met drie punten uit twee wedstrijden is de uitgangspositie voor de laatste groepswedstrijd goed. Een nieuw fenomeen steekt de kop op: de oranjegekte. Supporters dossen zich uit met petjes en vlaggen en de handel in oranje attributen viert hoogtij. Het volk staat massaal achter het Nederlands elftal.

Tegen Bulgarije stelt Nederland plaatsing voor de tweede ronde snel veilig. Al na vijf minuten benut Johan Neeskens een penalty, nadat Cruijff is gevloerd. Ook de 2-0 vlak voor rust komt door een penalty van Neeskens, nadat de aanvoerder onderuit is gehaald. In de tweede helft maakt Johnny Rep er 3-0 van. Na een door de scheidsrechter verkeerd beoordeeld buitenspelgeval schiet Krol de bal in eigen doel. Het is de eerste tegentreffer voor Oranje in het toernooi. Vlak voor tijd zet invaller Theo de Jong de eindstand op 4-1. Met veel machtsvertoon kroont Nederland zich tot groepswinnaar. Uitblinker Johan Cruijff is bij alle Nederlandse treffers betrokken.

Voetbal-les
In de tweede ronde geeft Oranje de gevreesde Argentijnen voetbal-les. In de eerste helft laten Johan Cruijff en Ruud Krol meteen zien dat Nederland de beste is: 2-0. Na rust proberen de Argentijnen er nog wat van te maken, maar Nederland blijft eenvoudig overeind. Als de Argentijnen door een blessuregeval met tien man komen te staan, bouwen Johnny Rep en Johan Cruijff de score verder uit. De afgetekende 4-0 overwinning dwingt bij vriend en vijand respect af.

Ook het stugge Oost-Duitsland is onder de indruk geraakt van de soepel lopende Oranje Machine. Het wordt een eenzijdige wedstrijd. De Oost-Duitsers vechten wel voor hun laatst kans, maar de echte wil om te winnen ontbreekt. Zelfs na de vroege openingstreffer van Johan Neeskens blijft Oost-Duitsland op de verdediging leunen. Tegen zo’n behoudende tegenstander zit een voetbalshow zoals tegen Bulgarije en Argentinië er niet in. Op aangeven van Rep beslist Rob Rensenbrink in de tweede helft de wedstrijd. Nederland speelt de rest van de tijd rustig uit en is nu op weg naar de finale.

Vlak voor de laatste groepswedstrijd tegen Brazilië raakt de ploeg in opspraak. Het Nederlands elftal verblijft tijdens het WK in het Waldhotel in Hiltrup. Enkele spelers zouden ’s avonds met naakte vrouwen in het zwembad zijn beland. Het op sensatie beluste boulevardblad Bild onthult het waterballet, een dag voor de wedstrijd tegen Brazilië gespeeld moet worden. De Nederlandse spelers hebben wat uit te leggen thuis. Sommige spelersvrouwen bellen boos op naar het hotel. Misschien hebben die onthullingen in Bild wel een rol gespeeld in het verdere verloop van het toernooi, maar dat zullen we nooit zeker weten.

Ook Brazilië heeft de twee voorgaande groepswedstrijden gewonnen, maar vanwege het doelsaldo heeft Nederland aan een gelijkspel genoeg om de eindstrijd te bereiken. In een te harde wedstrijd trekt wereldkampioen Brazilië alle registers open om Oranje uit het spel te halen. Met Suurbier, Krol, Neeskens en Van Hanegem voorop betaalt Nederland de Zuid-Amerikanen met gelijke munt terug. De Duitse scheidsrechter Tschenscher moet op zijn tenen lopen om de wedstrijd in de hand te houden.

In de eerste helft zijn er kansen over een weer, maar bij rust is het nog steeds 0-0. De finale is binnen handbereik. De Brazilianen moeten op zoek naar een treffer, maar het is Johan Neeskens die na een voorzet van Cruijff kort na rust de score opent. De wereldkampioen wankelt op de rand van uitschakeling. Halverwege de tweede helft geeft Johan Cruijff het laatste zetje. De aanvoerder rondt een vloeiende aanval fraai af. De gedesillusioneerde Brazilianen laten hun frustraties de vrije loop, waardoor de wedstrijd in een schoppartij ontaardt. Tschenscher trekt rood voor Pereira. De aangeslagen Neeskens en Rensenbrink halen het einde van de wedstrijd niet. Als de kruitdampen van het strijdtoneel zijn opgetrokken, staat Nederland in de finale.

De finale
Het gastland Duitsland tegen het favoriete Nederland. Een mooier affiche voor de eindstrijd is bijna niet voor te stellen. Net als Nederland heeft West-Duitsland in de tweede groepsfase alles gewonnen. In de beslissende wedstrijd is het verrassende Polen van Deyna en Lato met 1-0 aan de kant gezet.

In München zien slechts een paar duizend landgenoten Nederland aftrappen. Direct na de eerste balomwenteling wordt de toon gezet. Terwijl de Duitsers alleen kunnen toekijken, speelt Oranje de bal vlot rond. Na driekwart minuut komt Cruijf net over de middellijn in balbezit. Terwijl zijn bewaker Berti Vogts hem een fractie van een seconde uit het oog verliest, zet de beste speler van het toernooi aan voor een dribbel. Bijna achteloos snijdt hij de vijandelijke zestien binnen, waar hij door Uli Hoeness van de sokken gelopen wordt. De Engelse scheidsrechter Taylor wijst naar de stip: penalty! Specialist Johan Neeskens neemt plaats achter de bal. Na een korte aanloop stuift de kalk van de strafschopstip op. Terwijl de Duitse keeper Sepp Maier de rechterhoek kiest, schiet Neeskens hard door het midden. Na een minuut leidt Nederland met 1-0 terwijl West-Duitsland nog geen bal heeft geraakt. De weg naar de wereldtitel ligt open.

"Zijn we er toch ingetuind"
Gesteund door het thuispubliek zetten de Duitsers zich moedig over deze tegenslag heen. Met veel strijd en energie gaan ze op zoek naar de gelijkmaker. Langzaam wordt duidelijk dat Nederland uitgerekend in de finale niet in beste doen is. Spelmaker Johan Cruijff krijgt geen voet aan de grond bij mandekker Vogts, die hem met allerlei overtredingen het spelen onmogelijk maakt. Halverwege de eerste helft komt Duitsland op gelijke hoogte. Bernd Hölzenbein knijpt naar binnen en terwijl hij het strafschopgebied binnendringt, laat hij zich makkelijk vallen over het uitgestoken been van Wim Jansen. Scheidsrechter Taylor wijst naar de stip, waarna Paul Breitner de strafschop benut. Bij deze 1-1 tussenstand is er nog geen man overboord. Er volgt een fase met kansen over en weer. Vogts mist oog in oog met Jongbloed, maar op slag van rust hebben de West-Duitsers alsnog succes. Gerd Müller neemt een pass van Bonhof slecht aan, maar met een korte draai weet ‘Der Bomber’ toch de verre hoek te vinden. Jan Jongbloed staat erbij en kijkt ernaar. "Zijn we er toch ingetuind!", roept verslaggever Herman Kuiphof vol ongeloof en ontzetting uit.

Na rust voert Nederland de druk op en bij vlagen wordt het combinatiespel zichtbaar dat eerder in het toernooi zoveel indruk heeft gemaakt. Het levert een handvol hele en halve kansen op. Maar doelman Sepp Maier groeit in de wedstrijd. Hij keert inzetten van Van Hanegem en Neeskens en ziet Rep van dichtbij missen. Ook de Duitsers krijgen mogelijkheden. Taylor keurt een treffer van Müller ten onrechte af wegens buitenspel en Hölzenbein claimt tevergeefs een tweede penalty omdat hij dit keer wel door Jansen gehaakt werd. Terwijl de seconden wegtikken, is de onafwendbare conclusie dat de Duitse ‘Gründlichkeit’ en ‘Kampfgeist’ de Oranje Machine aan banden hebben gelegd. Na het laastste fluitsignaal van Taylor is de moeder aller nederlagen een feit. Nederland verovert tijdens het toernooi de harten van de wereld, maar West-Duitsland gaat er met de titel vandoor. Het grootste nationale sporttrauma is geboren. Tegelijkertijd dringt het besef door dat Nederland vanaf nu een rol van betekenis speelt op het wereldtoneel.

Uitslagen

1e ronde,
Groep C;
Nederland - Uruguay
Nederland - Zweden
Nederland - Bulgarije
2-0 (Rep 2)
0-0
4-1 (Neeskens 2, Rep, De Jong)
2e ronde,
Groep 1:
Nederland - Argentinië
Nederland - DDR
Nederland - Brazilië
4-0 (Cruijff 2, Krol, Rep)
2-0 (Neeskens, Rensenbrink)
2-0 (Neeskens, Cruijff)
Finale: West-Duitsland - Nederland 2-1 (Neeskens)
  


 

Toppers uit deze periode:

 Rinus Michels
 Johan Cruijff
 Willem van Hanegem
Links:
Enthousiast over Voetbalcanon.nl? Vertel het je vrienden!

Vorige venster
Volgende venster
home | contact | colofon
In de finale schiet Johan Neeskens de penalty binnen (© PICS UNITED)








Plaats een reactie